Pravoslavni vjernici proslavljaju Božić, uspomenu na dan rođenja Isusa Hrista, kao jedan od najznačajnijih hrišćanskih praznika. Redakcija portala BijeljinaLive čestita najradosniji praznik svojim čitaocima.
Vernici se na Božić tradicionalno pozdravljaju sa „Mir Božji, Hristos se rodi – Vaistinu se rodi“.
Najradosniji hrišćanski praznik 7. januara, pored Srpske pravoslavne crkve, proslavljaju Ruska pravoslavna crkva, Jerusalimska patrijaršija, Sveta Gora, starokalendarci u Grčkoj i egipatski Kopti, koji poštuju julijanski kalendar.
Kod Srba se Božić i praznici povezani sa njim proslavljaju najsvečanije i obiluju našim lijepim običajima, koji vrijeme od nekoliko nedelja oko Božića čine najlepšim i najsvečanijim periodom u cijeloj kalendarskoj godini.
Praznik rađanja novog života
Božić je praznik rađanja novog života, praznik djece i djetinjstva, roditeljstva – očinstva i materinstva, koji je kod Srba ukrašen najlepšim vjerskim običajima i obredima, koji se svode na to da se umoli Boga da sačuva i uveća porodicu i imanje domaćina.
Božić, zajedno sa Vaskrsom, predstavlja jedan od najvećih hrišćanskih praznika i praznuje se kao uspomena na dan rođenja Gospoda Isusa Hrista, Sina Božijeg.
Takođe, Božić označava trenutak kada se Bog javlja u tijelu kao čovjek, što je jedan od centralnih događaja hrišćanske vjere, jer Bog postaje čovjek da bi čovjek vratio Bogu.
Hristovo rođenje označava početak djela spasenja čovječanstva od grijeha i smrti, koje će se ispuniti Njegovim stradanjem i Vaskrsenjem.
Rođenje Hrista, takođe, simbolizuje dolazak svjetlosti u svijet koji je bio u tami grijeha i zato se u bogosluženjima Božić naziva i „praznikom svjetlosti“.
Hristos se rađa u pećini, u siromaštvu, pokazujući da su smirenje i ljubav osnovne hrišćanske vrline.
SPC slavi Božić tri dana. Drugi dan Božića je Sabor Presvete Bogorodice, u znak zahvalnosti što je rodila Spasitelja, dok se trećeg dana slavi Sveti Stefan.
Božić je uvijek mrsni dan, kojem je prethodio četrdesetodnevni božićni post, koji predstavlja pročišćenje duha i tijela.
Na Božić ujutro, prije svitanja, zvone sva zvona na pravoslavnim hramovima i objavljuje se dolazak Božića i božićnog slavlja.
U hramovima se čita poslanica arhijera Srpske pravoslavne crkve.
Patrijarh srpski Porfirije, sa arhijeremija SPC, čestitao je Božić vjernicima i poručio u poslanici da je to praznik mira kada treba da prevaziđemo podjele i pružimo ruku jedni drugima.
Na trpezi je najvažnija česnica
U Srbiji i Republici Srpskoj na svečanoj božićnoj trpezi najvažnija je česnica, pogača u koju se stavlja zlatni ili srebrni novčić, a ona se za ručkom lomi isključivo rukama.
Ko u svom parčetu pronađe novčić, prema vjerovanju, imaće sreće u narednoj godini.
Običaj je da se na trpezi nađe i božićna pečenica. Ukućani položajnika, prvog gosta na Božić, daruju poklonima.
Hristos je, prema jevanđelju, rođen tačno u ponoć, kada se najsjajnija zvijezda zaustavila iznad pećine kod Vitlejema.
„U isto vrijeme, nad zemljom izraelskom pojavi se velika sjajna zvijezda koja bješe neobična stoga što se nije kretala od istoka ka zapadu već se kretala prema jugu, a ne bješe na visini kao sve zvijezda već u visini ptičjeg leta.
Bogoridica Marija je, u pećini u Vitlejemu, povila u slamu malog Isusa i poklonila mu se kao Bogu.
„Zvijezdu su 40 dana pratila trojica mudraca, Gašpar, Baltazar i Melhior. Stigavši u Jerusalim, u vitlejemskoj pećini, nad kojom se zaustavila zvijezda, poklonili su se djetetu kao caru nad carevima i darivali ga zlatom, a potom tamjanom kao Boga i smirnom kao prvosveštenika i učitelja“.
Car Irod je, u strahu za svoj presto, naredio da se u Vitlejemu pobiju sva muška djeca do dvije godine, nadajući se da će među njima biti i novorođeni Isus.
Tada je ubijeno, prema jevanđelju, 14.000 djece, ali je sveta porodica prebjegla u Misir u Egiptu, gde je živjela do Irodove smrti.
U porti Saborne crkve Hristovog Rođenja, u Vitlejemu, nalazi se pećina-paraklis gde se čuvaju mošti 14.000 „vitlejemskih mladenaca koje krvožedni car Irod pobi ne bi li među njima ubio i Bogomladenca Hrista”.
Inače, datum obilježavanja Božića se prvi put pominje kao praznik 336. u jednom rimskom kalendaru. Do 16. vijeka svi hrišćani su Božić slavili istog dana, a nakon 1582. i prihvatanja Gregorijanskog kalendara od Vatikana, pojavljuju se razlike.
Prvih vekova i pravoslavne i protestantske zemlje su se držale starog kalendara, što se kasnije postupno mjenjalo.
