Istraživački tim predvođen američkim naučnicima verifikovao je prvu masovnu grobnicu u regionu Mediterana, u današnjem Jordanu, gde su sahranjene žrtve najranije zabeležene pandemije na svetu.
Ovo otkriće pruža nove detalje o Justinijanovoj kugi od koje su umrli milioni ljudi u Vizantijskom carstvu između šestog i osmog veka, preneo je danas Gardijan.
DNK uzeta iz ljudskih ostataka u masovnoj grobnici u Džerašu, u današnjem Jordanu, pokazuje da je mikrob Yersinia pestis izazvao bubonsku kugu.
Justinijavnova kuga bila je prva zabeležena pandemija bubonske kuge koja je opustošila Vizantijsko carstvo i delove Evrope, Azije i Afrike.
Nazvana je po caru Justinijanu I, koji je i sam preležao bolest.
Najnoviji nalazi, objavljeni u časopisu “Journal of Archaeological Science“, nude ono što istraživači nazivaju retkim empirijskim uvidom u mobilnost, urbani život i ranjivost građana pogođenih kugom.
Novo istraživanje fokusiralo se na žrtve, njihov način života, podložnost bolesti u Džerašu, regionalnom trgovačkom centru i epicentru pandemije koja je besnela od 541. do 750. godine nove ere.
„Lokalitet Džeraš nam pruža ljudsku priču o tome ko je umro i kako je grad doživeo krizu“, rekla je glavna autorka studije i vanredna profesorka na odeljenju za globalne, ekološke i genomske zdravstvene nauke Univerziteta Južne Floride, Rejs Đijang.
Ona je ukazala da pandemije nisu samo biološki, već i društveni događaji.
„Povezivanjem bioloških dokaza iz tela sa arheološkim okruženjem, možemo da vidimo kako je bolest uticala na stvarne ljude u njihovom društvenom i ekološkom kontekstu“, objasnila je naučnica.
Prema njenim rečima, to nam pomaže da razumemo pandemije u istoriji kao proživljene događaje, a ne samo epidemije zabeležene u istorijskim hronikama.
Multidisciplinarni tim arheologa, istoričara i genetičkih stručnjaka sa Univerziteta Južne Floride, Univerziteta Florida Atlantik i Univerziteta u Sidneju sastavio je studiju, a Đijang i njeni istraživači su proučavali DNK izvađenu iz zuba.
Sličnost sa kovidom
Otkrili su raznolik demografski sastav žrtava, što je, kako je rekla, pokazalo da je inače uglavnom mobilna populacija, u vreme epidemije kuge ostala zajedno, zarobljena na istom mestu zbog bolesti, slično načinu na koji su putovanja obustavljena tokom nedavne pandemije kovida.
„Ljudi se kreću, putuju, a ovde ih je okupila kriza“, ukazala je Đijang, dodajući da su drevne pandemije cvetale u gusto naseljenim gradovima.
Iskopavanja su otkrila da je više od 200 ljudi sahranjeno u grobnici u Džerašu, poznatom kao Pompeja Bliskog istoka zbog svojih očuvanih grčko-rimskih ruševina.
Đijang je navela da je među žrtvama bilo muškaraca i žena, starih i mladih, “ljudi u najboljim godinama, ali i adolescenata“.
